वि.सं २०७८ कातिर्क ४ बिहीबार फोरेक्स युनिकोडमौसम

पञ्चा सिंह : जनयुद्धका पाइलादेखि अखिल क्रान्तिकारीको केन्द्रीय अध्यक्षसम्म

पञ्चा सिंह : जनयुद्धका पाइलादेखि अखिल क्रान्तिकारीको केन्द्रीय अध्यक्षसम्म

काठमाडौं । पञ्चा सिंह, अखिल क्रान्तिकारीमा हालै चयन भएकी केन्द्रीय अध्यक्ष । अखिल क्रान्तिकारीको २२ औं राष्ट्रिय सम्मेलनबाट उनि अध्यक्ष बन्न सफल वनिन् ।
क्रान्तिकारीको महिला अध्यक्ष बनेर उनले इतिहास रचिन् । कर्णाली प्रदेशको कालिकोटको डिल्लीकोटको सिमखेत जन्मेकी सिंह २०५८ सालमा १० कक्षा पढ्दै गर्दा माओवादी पार्टीको कलाकारमा जोडिएकी थिइन ।

उनी विद्यार्थी संगठनमा जोडिएपछि जुम्ला जिल्ला कार्यक्षेत्र बनाइन् । देशमा जनयुद्धको रापताप थियो । समानताको, समृद्धिको न्यायको नारा गाँउ गाउँमा गुन्जेको थियो ।
राजधानीबाट कोषौं टाढा अनकण्टार गाउँहरुको कुरा झन बेग्लै थियो । त्यहाँ त माओवादी सत्ता नै स्थापित भएको थियो ।

जनयुद्धमा हिंडिन उनि । आँफुलाई त्यो आँधिवेहेरीको सहयात्री बनाइन् र, सामेल भइन् परिवर्तनको स्वप्निल समाज परिवर्तनको बाटोमा । उनका बुबा गाउँकै विद्यालयको शिक्षक । खान लाउन पुग्ने परिवार । त्यही भएरै माओवादीहरु सेल्टरको लागि उनको घर आउँथे ।

उनले आफ्नो घरमा आएका माओवादीका कुरा सुन्थिन् । माओवादीले गरेका समानताका, न्यायका कुरा ध्यान दिएर सुन्थिन् । समानता, न्याय, महिला अधिकारका, दलित अधिकारका कुरा गरेको चाख मानेर सुन्थिन । बालमस्तिष्कले विस्तारै आधाआधी कुरा बुझेपछि उनी पनि त्यहि समानताको लागि हिंडिन् । उनी अहिलेपनि सम्झन्छिन् ती दिन ,म सानो थिएँ । माओवादीले गरेका समानताका कुरा, महिलाका अधिकारका कुराले माओवादी प्यारा लाग्थे । उनी विस्तारै विस्तारै माओवादीका कुराप्रति चाख राख्न थालिन् ।

अन्ततः २०५८ सालमा उनको घर भन्दा एक घण्टा टाढाको गाउँमा सांस्कृतिक कार्यक्रम थियो । घरमा केही साथीहरु आएर सांस्कृतिक कार्यक्रम हेर्न जाने योजना बताए । पञ्चा त्यो कार्यक्रममा नजाने भनेर बसिन् ।

सांस्कृतिक कार्यक्रमले मोडियो जिवन

पढाइमा राम्रै थिइन उनि । उनको पढ्ने चाहना थियो । तर माओवादीका कुरा सुनेर कता कता समानता र महिलामाथि हुने विभेदको पर्खाल भत्केला त ? मनमा नै अल्झेको थियो ।
तर साथीहरु माओवादीले आयोजना गरेको सांस्कृतिक कार्यक्रम हेर्न गएपछि उनको विद्यार्थी जिवनमा राजनीति थपियो । उनको जिवन नै राजनीतिमा मोडियो ।

सुरुमा पञ्चाले सांस्कृतिक कार्यक्रम हेर्न भन्दा पनि होमवर्क बनाउने विचार थियो । तर साथिहरु आएर जाँउ कि जाँउ भनेपछि पनि पञ्चा जान तयार भइनन् । जब साथीहरुले पञ्चाको आमालाई भनेर जान तयार गराएका थिए । आमाको भनेको मानेर सांस्कृति कार्यक्रम हेर्न गएको पञ्चा त माओवादी भएर त्यहि कार्यक्रमबाट हिडिन् । जब कि आमाले पनि साथीहरु आएका छन् जाउ, साँझ छिटो आउनु भनेर पठाएकी थिइन ।

दिनभरि सांस्कृतिक कार्यक्रम हेरेर घर फर्कदै नफर्केर माओवादी अभियानमा गइन् । आमाको चाहना थियो–छोरी पढेर नर्स बनोस् । बुबाको चाहना थियो–छोरी पढेर शिक्षिका बनोस् । तर उनले यो भन्दा फरक बाटो समातिन्, समाज परिवर्तनको ।

आमाको लागि सन्तान सबै बराबर हुन् । तर पञ्चा विशेष थिइन् । उनी उनको आमा बुबाको चार सन्तान पछि कि छोरी । उनी भन्दा माथिका चारै दाईहरु सानै उमेरमा वितेका थिए । उनका आमा बुबाको लागि उनी विशेष नै थिइन् । उनी ती दिन सम्झिन्छिन् ‘मेरी आमाले धेरै सन्तान वियोग भोगेकाले होला मेरा बारेमा धेरै चिन्ता गर्नुहुन्थ्यो । त्यति नै माया गर्नुहुन्थ्यो । मैले आमा छोडेको दिन र माओवादी भएको दिन एउटै हो २०५८ को जेठमा ।’

संगै पार्टीमा लागेका साथीहरुले छिटो पार्टी सदस्यता पाए तर उनलाई भने ढिला सदस्यता दिए । उनले चासो राखिन् त्यसपछि । पछि थाहा पाइन बाबु कांग्रेस भएकाले भाग्छ भनेर ढिलो सदस्यता दिएका रहेछन् ।

उनी माओवादी पार्टीका पुर्णकालिन सदस्य २०५८ जेष्ठ २१ गते भइन् । त्यसको केहि समयपछि जुल्ला जिल्लाको अखिल (क्रान्तिकारी)को एरिया अध्यक्ष बनिन् । २०५८ साल अशोजमा अखिल (क्रान्तिकारी) जिल्ला समिति सदस्य बनिन् । २०५९ सालमा क्रान्तिकारीको जिल्ला कमिटी कोषाध्यक्ष चुनिन् ।

२०६० सालमा जुम्ला ंकालिकोटको अध्यक्ष बनिन् । उनी आफ्नो गृह जिल्ला राजनीति गर्न २०६२ मा फर्किइन् । कालिकोट उनको गृह जिल्ला थियो तर उनले बढी जुल्लामा काम गरेकी थिइन ।

अनेरास्ववियू क्रान्तिकारीको जुम्ला जिल्लाको अध्यक्ष भएर दुई बर्ष काम गरीन् । जिल्लाको अध्यक्ष भएपछि कामको चाप झन बढ्यो । त्यो क्षेत्रका सबै बैठक भेला प्रशिक्षणमा जानु पर्ने भयो ।

उनी जुम्लाको अध्यक्ष हुँदा देशका विभिन्न ठाउँमा सहयोगी साथी लिएर पार्टी र संगठनका निर्णयहरु र सर्कुलर लिन पुर्याउन जान्थिन् । उनी सल्यानका डाँडादेखि तराईका भूभागसम्म भूमिगत कालमा नै पुगेकी थिइन् ।

उनले जनयुद्धको समयमा नै एकपटक पत्रकार बन्ने सोच बनाइन् । उनी विद्यार्थी संगठनबाट विदा पनि भइन र पत्रकारिता गर्न गइन् । तर पार्टी नेतृत्वले मानेन । उनी पुन विद्यार्थीमा नै फर्किन् ।

त्यो समयमा भेरी कर्णालीका चर्चित नेता खड्ग बहादुर विकले उनलाई पुन ः विद्यार्थी संगठनमा काम गर्न भने । उनले पनि मानिन् । पत्रकार हुने रहर अहिलेसम्म रहर नै भएको छ ।

विद्यार्थी संगठनमा लागेपनि उनले पढाई भने निरन्तरता दिन सकेकि थिइनन् । पार्टी ,संगठनको जिम्मेवारीमा रहदा रहदै पढाइ भने उनको छुटेको थियो । शान्तिप्रक्रियामा आएपछि उनले पढाईलाई निरन्तरता दिइन् ।

अखिल क्रान्तिकारीको २०६४ सालको १७औ राष्ट्रिय सम्मेलनबाट केन्द्रीय सदस्य भइन् । २०६५ साल फाल्गुनमा भएको एकता भेलाबाट सचिवालय सदस्य बनिन् ।
२०६७ को राष्ट्रिय सम्मेलनबाट सचिवालय सदस्य तथा साविक भेरि कर्णाली प्रदेशको संयोजक बनिन् । २०७२ को राष्ट्रिय भेला बाट केन्द्रीय सचिव तथा भेरि कर्णाली प्रदेशको ईन्चार्ज इन्चार्ज बनिन् । क्रान्तिकारकिो बिस्तारित बैठकबाट केन्द्रीय उपाध्यक्ष बनिन् ।

एकताको २१आंै राष्ट्रिय सम्मेलनबाट सबैभन्दा बढी भोट ल्याएर सम्मेलनको ‘म्यान अफ द ईलेक्सन’ सहित केन्द्रीय उपाध्यक्षमा निर्बाचित भइन् । रन्जित तामाङ अध्यक्ष निर्वाचित भएका थिए ।

अहिले उनि अखिल क्रान्तिकारीको २२औं राष्ट्रिय सम्मेलनबाट अखिल क्रान्तिकारीको अध्यक्ष बनेकी छिन् । उनी अहिले मास्र्टस डिग्री अध्ययन गरीरहेकी छिन् । नेपालको विद्यार्थी आन्दोलनलाई अब हिजोको जसरी नै होइन केहि नयाँ तरिकाले लैजाने बताउँछिन् ।

अहिले नेपाली विद्यार्थी आन्दोलन हिजोको जस्तो जोश जागर नभएको आरोप लाग्ने गरेको छ । हिजो राजनीतिक दलहरुका विचार विद्यार्थीहरुले जनतासम्म पुगाउने गर्थे तर अहिले गणतन्त्र आएको छ । विद्यार्थीहरुको आन्दोलन हिजोको जस्तो हुदैन । तर नयाँ के हो त भनेर अन्यौलमा रहेको आरोप लाग्ने गरेको छ । सिंहलाई अखिल क्रान्तिकारीलाई कुन दिशामा लैजाने भनेर चुनौती र अबसर दुबै छन् । माओवादी आन्दोलनमा अखिल क्रान्तिकारीको महिला विद्यार्थी पहिलो पटक अध्यक्ष भएको छ । यो इतिहासमा अध्यक्ष भएर मात्र होइन उल्लेख्य काम गरेर नाम लेखाउने सुनौलो अवसर पनि छ ।

 

प्रधानमन्त्री देउवा बाढीपहिरो निरिक्षण गर्न दुई दिनका लागि सुदुरपश्चिममा

पहिरोमा परी २१ जनाको मृत्यु, दुई जना बेपत्ता

राष्ट्र बैंकले प्रणालीमा तरलता प्रवाह गर्न रिपो जारी गदै

प्रतिनिधिसभाको अवरोध खुलाउन पहल गरिने–सभामुख

बाढी पहिरोबाट मृत्यु हुने परिवारलाई २ लाख दिने सरकारको निर्णय

६ सय ६२ जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि