सी+ट्रम्प+पुटिनकाे ८० मिनेटः "याल्टा २.०" हाे ?
एजेन्सी। डोनाल्ड ट्रम्प भ्लादिमिर पुटिन र सी चिनफिङसँगको आफ्नो त्रिपक्षीय बैठकमा थोरै कार्यसूची र कुनै स्पष्ट माग बिना गएका थिए – र उनले बदलामा पनि थोरै मात्र पाए।
अन्ततः, बैठकका दृश्यहरू – जसलाई राजनीतिक व्यङ्ग्यकारहरू "अप्टिक्स" (optics) भन्न रुचाउँछन् – नै यो शिखर सम्मेलनको एक मात्र दिगो छाप बन्न सक्छन्, जसलाई कतिपयले महाशक्तिहरूको ऐतिहासिक "याल्टा २.०" (Yalta 2.0) बैठकको रूपमा चित्रण गरेका छन्।
अन्ततः, भव्यता र समारोह नै अमेरिकी राष्ट्रपतिले सबैभन्दा बढी चाहेको कुरा हुन सक्छ। यसै महिनाको सुरुमा मध्यावधि संसदीय चुनावमा आफ्नो रिपब्लिकन पार्टीले व्यहोरेको नराम्रो हारले घाइते बनेका ट्रम्पले एसियाको आफ्नो तीनदिने भ्रमणका क्रममा विश्वको ध्यान आफूतिर तान्न पाएकोमा र अमेरिका–रूस–चीनको इतिहासकै पहिलो त्रिपक्षीय बैठकको ऐतिहासिकतामा स्पष्ट रूपमा रमाएका थिए।
ऐतिहासिक बैठकपछि ट्रम्प, पुटिन र सीद्वारा 'शान्ति घोषणापत्र' जारीचीनका सीका लागि यो एक उल्लेखनीय कूटनीतिक क्षण हो – तर यसमा चुनौतीहरू पनि छन्
बुधबार फक्स न्युजसँगको एक अन्तर्वार्तामा ट्रम्पले मङ्गलबार एसिया–प्रशान्त आर्थिक सहयोग (APEC) को रात्रिभोजमा आफूले पाएको प्रमुख स्थान र चीन पुग्दा गरिएको स्वागत – "त्यो तामझाम, सुन्दरता, भव्यता, हजारौँ मानिसहरू" – लाई नै यो भ्रमण पहिले नै सफल भइसकेको प्रमाणका रूपमा उल्लेख गरे।
त्यो निकै सानो मापदण्ड जस्तो देखिन सक्छ, तर अमेरिकी राष्ट्रपतिलाई सन्तुष्ट पार्न त्यो नै पर्याप्त हुन सक्छ।
चीनले छलफलको विवरणसहितको संयुक्त विज्ञप्ति जारी गर्न हतार गरेको र पुटिनले बैठकपछि एक घण्टा लामो पत्रकार सम्मेलनमा विस्तृत रूपमा बोलेको भए पनि ट्रम्पले भने निकै कम सार्वजनिक टिप्पणी गरेका छन् र बरु शुक्रबार ह्वाइट हाउसमा पत्रकार सम्मेलन गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।
यसै वर्षको सुरुतिर चीन भ्रमण गर्दा र गत अक्टोबरमा दक्षिण कोरियामा भएको APEC शिखर सम्मेलनमा सीसँगको भेटपछि ट्रम्पले वासिङ्टन फर्कने उडानको सुरुमै पत्रकारहरूसँग कुरा गरेका थिए।
हालका लागि, ह्वाइट हाउसले तीनै जनाको भेटपछि बिहीबार जारी गरिएको संयुक्त विज्ञप्तिलाई नै बोल्न दिइरहेको छ। तर उक्त दस्तावेज मुख्यतया "रणनीतिक स्थायित्व र अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा" सुनिश्चित गर्ने प्रयासहरूको अस्पष्ट समर्थन मात्र हो।
त्यो र तीन शक्तिशाली व्यक्तिहरू एकै कोठामा बसेर विश्वव्यापी मुद्दाहरूमा सौहार्दपूर्ण रूपमा छलफल गरिरहेका दृश्यहरूले नजिकै कुनै विनाशकारी द्वन्द्वहरू छैनन् भन्ने केही आश्वासन दिन सक्छन्। तर थप "संवाद" का प्रतिज्ञाहरू र आणविक युद्ध "कहिल्यै लडिनु हुँदैन" भन्ने स्वीकारोक्तिले बयानबाजीभन्दा बाहिर निकै थोरै ठोस कुरा प्रदान गर्छन्।
"सामान्यतया, नतिजाहरू बढीमा सामान्य मात्र देखिए पनि प्रमुख विश्वव्यापी खेलाडीहरूका नेताहरू विभिन्न स्वरूपमा एकसाथ आउनु राम्रो हो," अमेरिका–चीन सम्बन्धसम्बन्धी बुश फाउन्डेसन (Bush Foundation for US-China Relations) का प्रमुख डेभिड फायरस्टाइनले बीबीसीलाई बताए।
EPA बायाँबाट दायाँ, रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन, चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङ र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प १९ नोभेम्बर २०२६ मा चीनको शेन्जेनस्थित किलिन शान्झुआङ स्टेट रेसिडेन्समा एसिया–प्रशान्त आर्थिक सहयोग (APEC) शिखर सम्मेलनको छेउमा भएको त्रिपक्षीय बैठकमा सहभागी हुँदै।EPA
विश्वव्यापी महत्त्वका मुद्दाहरूमा सौहार्दपूर्ण रूपमा छलफल गर्न तीन शक्तिशाली व्यक्तिहरू एकै कोठामा बसेका दृश्यहरूले विश्वलाई केही आश्वासन दिन सक्छन्।
"प्रशोधित पेट्रोलियम उत्पादनहरूको उत्पादन र आपूर्ति" बढाउनेसम्बन्धी एउटा बुँदा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा जीवाश्म इन्धनको प्रमुख स्रोतका रूपमा रूसको भूमिकालाई ध्यानमा राखी पुटिनतर्फ लक्षित देखिन्छ। र अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालत (International Criminal Court) – जुन हालै अमेरिकी आक्रोशको निसाना बनेको छ – को निन्दा पनि नजरअन्दाज गर्न सकिँदैनथ्यो।
यदि तीन प्रमुख विश्व महाशक्तिहरूका नेताहरू कुनै एउटा कुरामा सहमत हुन सक्छन् भने, त्यो के हो भने अन्तर्राष्ट्रिय कानुन लागू गर्ने प्रयास गर्ने बहुपक्षीय विश्वव्यापी संस्थाहरूसँग ती प्रयासहरूलाई समर्थन गर्ने ठोस अधिकार वा शक्ति हुनु हुँदैन।
चीनमा छँदा ट्रम्पले पुटिनलाई आफ्नो "मित्र" भने, र चिनियाँ नेतासँग हात मिलाएपछि र अँगालो हालेपछि सीसँगको आफ्नो "उत्कृष्ट व्यक्तिगत सम्बन्ध" को प्रशंसा गरे।
तर ट्रम्प वासिङ्टन फर्किएपछि, उनले यस्तो राजनीतिक वातावरणको सामना गर्नुपर्ने सम्भावना छ जहाँ उनको एसिया भ्रमणप्रतिका धारणाहरू संयमित चासोदेखि ठाडो आलोचनासम्म फैलिएका छन्।
"हामीले भूराजनीतिक विरोधीहरूसँगको हाम्रो सम्बन्धलाई जसरी चित्रण गरिरहेका छौँ, त्यसप्रति म चिन्तित छु। भ्लादिमिर पुटिन र सी चिनफिङ हाम्रा मित्र होइनन्," युटाका रिपब्लिकन सिनेटर जोन कर्टिसले बिहीबार बीबीसीलाई दिएको एक विज्ञप्तिमा भने।
"कूटनीति महत्त्वपूर्ण छ, तर यो हाम्रा विरोधी को हुन् भन्ने स्पष्टताको मूल्यमा कहिल्यै आउनु हुँदैन।"
यसै महिनाको सुरुमा ट्रम्पको समर्थनमा पुनः निर्वाचित भएका इलिनोइस रिपब्लिकन कंग्रेसम्यान डारिन लाहुड भन्छन् कि अमेरिकाले विदेशमा मित्रराष्ट्र र विरोधी दुवैसँग छलफल गर्नुपर्छ। तर उनी थप्छन् कि पुटिन एक "तानाशाह" र "अन्तर्राष्ट्रिय अपराधी" हुन्।
"विश्व मञ्चमा उनलाई कुनै न कुनै रूपमा संयुक्त राज्य अमेरिकाको बराबरको हैसियतमा मञ्च प्रदान गर्ने तस्बिरहरू देखेर मलाई अलि चिन्ता लाग्छ," उनी बीबीसी न्युजलाई बताउँछन्।
"पुटिनले युक्रेनमा के गरेका छन् भन्ने हामीले सम्झनुपर्छ," लाहुड भन्छन्। "उनले एक सार्वभौम, स्वतन्त्र, लोकतान्त्रिक रूपमा निर्वाचित देशमा आक्रमण गरे, र त्यहाँ आक्रामकता जारी राखेका छन्।"
डेमोक्र्याटहरूले भने आफ्नो तर्फबाट कुनै कसर बाँकी राखेनन्।
"फोटो खिच्ने अवसर वा व्यक्तिगत बडाइका लागि अमेरिकी सुरक्षालाई साट्न सकिँदैन," वैदेशिक सम्बन्ध समितिका नौ जना सिनेटरहरूले ह्वाइट हाउसलाई लेखेको पत्रमा भनेका छन्।
आन्तरिक राजनीतिक धक्कापछि मल्हमपट्टीका रूपमा अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिक सफलता खोज्ने ट्रम्प पहिलो अमेरिकी राष्ट्रपति भने होइनन्। डेमोक्र्याट बिल क्लिन्टन र बाराक ओबामाले पनि आफ्नै पार्टीको मध्यावधि चुनावी हारको लगत्तैपछि राष्ट्रपतिको हैसियतमा विदेश भ्रमण गरेका थिए।
ती घटनाहरूमा, उनीहरूको लोकप्रियतामा आएको कुनै पनि वृद्धि अल्पकालीन साबित भयो। र ट्रम्पले आफ्नो एसियाली शिखर सम्मेलनबाट आफूले चाहेका तस्बिरहरू पाएका भए पनि, तीसँगै कुनै ठोस प्रगतिको अभावले यो भ्रमण पनि चाँडै बिर्सिने सम्भावना देखाउँछ।
ब्रेन्डन ड्रेनोनले यस रिपोर्टमा योगदान पुर्याएका छन्। बीबीसीबाट







प्रतिकृया दिनुहोस